سکنجبین بزوری

گشاینده سده کبد و طحال، مدر بول، نافع برای تبهای مرکب، سوءالقنیه و استسقا

سکنجبین بزوری معتدل /sekanje(a)bin-e bozuri-ye mo’tadel/

 

شکل دارویی: شربت

موارد مصرف: گشاینده سده کبد و طحال، مدر بول، نافع برای تبهای مرکب، سوءالقنیه و استسقا

توضیحات: شربت بزوری یکی از انواع سکنجبین‌ها می‌باشد که کار آنها تقطیع و تحلیل رطوبات است و موجب از بین رفتن اخلاط بلغمی و لزج در بدن می‌شوند. به تبع آن با از بین رفتن رطوبات زاید، انسدادها برطرف شده و بیماری‌های ناشی از خلط غلیظ و لزج و سده نیز برطرف می‌شود. بزرها و ریشه‌های گیاهی موجود در این شربت، خواص مفید سکنجبین را تقویت می‌کند. برای مثال، خاصیت تفتیح و ادرار بول در رازیانه، تخم کرفس، کاسنی، تخم خربزه و تخم خیار دیده می‌‌شود. از خاصیت مدر بودن این شربت می‌توان در افراد دچار فشارخون بالا بهره برد. همچنین، تسکین حرارت زاید نیز از ویژگی‌های خیار و کاسنی و سکنجبین است که در ترکیب این شربت گنجانده شده‌اند.

اجزاء فراورده: تخم و پوست ریشه رازیانه، تخم و پوست ریشه کاسنی، تخم کرفس، تخم خیارین، تخم خیار بادرنگ، تخم خربزه، سرکه، آب، شکر سرخ

آثار دارو از دید طب سنتی: مفتح، مدر بول و حیض، مقطع، جالی، دافع صفرا از طریق ادرار، مسکن حرارت خون، محلل ریاح

مزاج کلی دارو: معتدل

منع مصرف: در افراد دیابتی به دلیل وجود عسل و افزایش ادرار با احتیاط مصرف شود. در صورت مصرف همزمان داروهای کاهش دهنده فشارخون که از طریق افزایش دفع ادرار عمل می‌کنند (به دلیل افزایش بیش از حد دفع مایعات از بدن) با احتیاط مصرف شود. در افراد مبتلا به هزال کلیه (کاهش حجم کلیه) به مدت طولانی مصرف نشود.

شربت بزوری در مبتلایان به پلاکت پایین تجویز نشود زیرا موجب رقت خون می‌شود. شربت بزوری می‌تواند خونریزی قاعدگی را تشدید و رقیق کند. در صورت افزایش ادرار یا کاهش فشارخون (به خصوص در افراد دارای بافت متخلخل) با احتیاط مصرف شود.

عوارض جانبی: عارضه جانبی خاصی گزارش نشده است. در برخی افراد باعث سوزش سردل و ترش‌کردن می‌شود که مصرف آب بیشتر به همراه دارو یا کاهش دوز دارو یا تغییر زمان مصرف دارو (بین غذا یا بعد از مصرف غذا) توصیه می‌شود. چون این شربت مواد بیماریزا را از راه ادرار دفع می‌کند ممکن است منجر به کاهش فشارخون و ضعف بیمار شود.

دستور مصرف: نیم‌ساعت پیش از صبحانه و شب موقع خواب دو قاشق غذاخوری از شربت را در یک استکان آبجوش حل و میل کنند.

تداخلات دارویی: گزارشی در این زمینه موجود نیست.

مصرف در حاملگی و شیردهی: تاکنون از مصرف این دارو در زمان بارداری و شیردهی عوارضی گزارش نشده است. شربت بزوری شیرافزا است.

نکات قابل توصیه: شربت بزوری در فصل گرم، شهرهاي گرمسير، گرم‌مزاجان، و جوانان با آب سرد و عرق كاسني- شاه‌تره ميل شود؛ و در فصل سرد، شهرهاي سردسير، سرد مزاجان، و پيران با آب گرم مصرف شود.

شربت بزوری به دلیل اجزای خود به هضم سوم و پوست، ‌سریعتر می‌رسد. بنابراین در برخی از بیماریهای پوستی ناشی از افزایش صفرا می‌تواند موثر باشد.

شربت بزوری در اکثر بیماری‌های کلیوی و مجاری ادرار مصرف می‌شود و بیشتر داروهای شکننده سنگ کلیه با شربت بزوری مصرف می‌شوند. شربت بزوری برای دفع ماده رحم نیز مؤثر است. اما بزوری مفوه برای رحم اختصاصی‌تر است.

منابع:

  1. عقیلی خراسانی، مخزن الادویه، تهران: انتشارات باورداران، 2001
  2. عقیلی خراسانی، قرابادین کبیر، جلد 2، موسسه تحقیقات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی ایران، 2007
  3. ابن سینا، قانون فی الطب، جلد 1، بیروت: انتشارات العلامی، 2005
  4. ناظم جهان، محمد اعظم، اكسير اعظم، 4جلد، دانشگاه علوم پزشكى ايران-مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى، طب اسلامى و مكمل - تهران-تهران، چاپ: دوم، 1387 ه.ش.

 

  • نام:سکنجبین بزوری
  • خواص دارو: گشاینده سده کبد و طحال، مدر بول، نافع برای تبهای مرکب، سوءالقنیه و استسقا
  • اجزای دارو: تخم رازیانه، تخم کاسنی، تخم کرفس ؛ تخم خیارین، تخم خیار بادرنگ، تخم خربزه، پوست بیخ کاسنی، پوست ریشۀ رازیانه؛ سرکۀ، آب، شکر سرخ، عسل.
  • زمان، مقدار، و روش مصرف: نیم‌ساعت پیش از صبحانه، دو قاشق غذاخوری از شربت در یک استکان آب (در فصل گرم، شهرهای گرمسیر، گرم‌مزاجان، و جوانان با آب سرد و در فصل سرد، شهرهای سردسیر، سرد مزاجان، و پیران با آب گرم). در صورت کثرت ماده، با اجازۀ پزشک، شب پیش از خواب نیز مصرف شود.
برای دریافت فایل پیوست روی کادر کلیک کنید