سلاجیت

تریاق سموم؛ دافع فساد اخلاط به خصوص خون و بلغم؛ مقوی باه و جمیع اعضا و قوی و ارواح
قرص سلاجیت /shilahit/
 
شکل دارویی: قرص
 
موارد مصرف: تریاق سموم؛ دافع فساد اخلاط به‌خصوص خون و بلغم؛ مقوی باه و جميع اعضا و قوى و ارواح.
 
توضیحات: شیلاجیت در کتب سنتی ایران، سلاجیت نامیده می‌شود. در کتاب محیط اعظم چنین آمده که سلاجیت، دافع اقسام پَرمیو (سوزاک)، بواسیر بادی، جذام، استسقا، زردی رنگ بدن، تنگی نفس، دق الشیخوخة، فساد بلغم و خون، و سلس البول، مفتت سنگ گرده و مثانه، و قاتل کرم شکم است. همچنین مؤلف از قول صاحب تذکرة الهند می‌گوید که با استعمال چندباره دو سه قطره از سلاجیت محلول در آب، دارو به زودی در تمام بدن نفوذ می‌کند و مقوی هاضمه، ملین طبع، مسخن بدن، و فزاینده باه و منی بوده و اثر آن تا سه روز در بدن می‌ماند؛ ریح‌ها را به تحلیل می‌برد و غلظت اخلاط را برطرف می‌کند.
شیلاجیت نوعی مومیایی است و براساس کتب طب سنتی، مومیایی در این موارد مورد استفاده قرار می‌گیرد:    فواق و فالج و رعشه و لقوه و رفع سموم مشروبه و ملدوغه و درد معده و وجع الفؤاد و تقويت معده و اختناق رحم و جميع امراض بارده و نفث الدم و جراحت مثانه و سلس البول و ابتداى جذام و داء الفيل و ثقل زبان و گزيدن عقرب و تحليل اورام بلغميه و جبر كسر و ضربه و سقطه و خلع. 
مصرف صحیح شیلاجیت برای سوخت و ساز مواد معدنی سودمند است، عملکردهای فیزیولوژیک بدن را تقویت کرده، باعث سالم بودن فعالیت الکتریکی قلب و عملکرد جنسی می‌شود، وضعیت عمومی بدن را بهبود می‌بخشد، خواب را به حالت طبیعی برمی‌گرداند، اشتها را افزایش می‌دهد، شادی آور است، و تحمل بدن را بالا می‌برد. شیلاجیت می‌تواند انرژی و پاسخ سیستم ایمنی را تقویت و سلامت اعضای داخلی را حفظ کند. همچنین، در درازمدت می‌تواند حافظه و تمرکز را افزایش دهد، و هورمون‌ها و کارایی بدن را تنظیم کند.
 
اجزاء فراورده: شیلاجیت
 
نحوه اثر دارو از دید طب سنتی: با تریاقیت و مقوی جمیع اعضا و قوا و ارواح و نافع صرع و مشهی طعام و قاطع بلغم و ریاح است.
شیلاجیت نوعی مومیایی است و براساس کتب طب سنتی، مومیایی دارای این خواص است:   مقوى ارواح و دل و مفرح و محلل مواد بارده و مقوى اعضاى باطني و ظاهرى و مجفف رطوبات و معين باه و حافظ ارواح بدني و لطيف و سريع النفوذ و مفتح سدد و جالى
 
مزاج کلی دارو: گرم و خشک
 
منع مصرف: در صورت بارداری، شیردهی، و ابتلا به بیماری جدّی پیش از مصرف شیلاجیت با پزشک مشورت کنید. دارو باید دور از دسترس کودکان نگه داشته شود. 
در مبتلایان به هموکروماتوز، هموسیدروز، تالاسمی و بیماری سیکل سل احتیاط شود. بیماران مستعد سنگ اسید اوریکی یا اسید اوریک بالای خون باید قبل از مصرف شیلاجیت با پزشک خود مشورت کنند. 
در این موارد نیز از مصرف آن خودداری شود: آهن خون بالا به صورت مزمن، بیماری خیلی شدید قلبی و فشارخون بالا، ابتلا به عفونت در حال حاضر، نوزادان و کودکان نوپا (کودکان زیر 3 سال).
عوارض جانبی: در صورت مصرف دارو به روش و میزان مناسب، عارضه جدی ندارد. 
شیلاجیت در موارد خیلی نادر ممکن است نقرس را تشدید کند یا فشارخون را کاهش دهد.
گاهی نوعی واکنش آلرژیک شامل تهوع، گیجی، افزایش ضربان قلب، خارش و غیره ممکن است رخ دهد. 
شیلاجیت ممکن است سطح تستوسترون و سطح FSH را در مردان تحت تاثیر قرار دهد و گلوکز خون را کاهش دهد.
این دارو در اولین مصرف ممکن است سیستم ایمنی را حساس‌تر کند بنابراین در زمان مصرف شیلاجیت به همراه هرنوع فراورده‌ای که می‌تواند پاسخ آلرژیک را آغاز کند احتیاط کنید. در صورت بروز هر نوع واکنش آلرژیک شدید شیلاجیت را قطع کنید.
سم زدایی بدن از طریق مصرف شیلاجیت و یا مصرف سایر سم زداها ممکن است باعث عوارضی چون سردرد و یا خستگی (مشابه روزه داری) شود. اگر با مصرف هر روزه دارو، شدت عارضه بیشتر شود مصرف دارو را قطع کنید.
 
دستور مصرف: 
شیلاجیت به دو صورت خوراکی و موضعی مصرف می‌شود.
مصرف خوراکی: یک قرص صبح ناشتا با آب جوش میل شود. توصیه می‌شود دارو به صورت دوره‌ای مصرف شود. برای مثال، 2 تا 4 هفته مصرف و در 6 تا 12 هفته بعدی قطع شود. در هر بار بیشتر از 300 میلی گرم مصرف نشود. دوز متوسط شیلاجیت مایع 100 تا 150 میلی‌گرم (در نهایت 200 میلی‌گرم) است و نباید از 600 میلی‌گرم روزانه بیشتر مصرف شود.
این دارو باید برای یک فرد متوسط میانسال، حدود 2 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن تجویز شود. اگر بیمار سبک زندگی فعال یا سن بالای 50 سال دارد یا سلامتی وی دچار اختلال مزمن شده می‌توان دوز دارو را به مقدار جزئی افزایش داد. دوز ایده‌آل به وزن، سن، سبک زندگی، و سلامتی بستگی دارد؛ بهتر است دوز دارو با مقدار کم تنظیم شود تا نتیجه مطلوب به‌دست آید. اگر لازم است دارو همراه با غذا مصرف شود دوز شیلاجیت نیز 5/1 برابر (حداکثر 300 میلی‌گرم) شود.
 
مصرف موضعی: برای مصرف موضعی، محلول 5 تا 10 درصد شیلاجیت تهیه شود. می‌توان آن را با آب یا پایه کرم مخلوط کرد. اگر از روغن استفاده می‌کنید شیلاجیت را در یک قاشق با مقدار کمی آب مخلوط کنید. سپس روغن را به ملایمت گرم کنید. شیلاجیت را زمانی به روغن اضافه کنید که داغ است.
زمانی که نمی‌توانید محلول را به طور مستقیم روی پوست بمالید (به دلیل التهاب دردناک، شکستگی، یا سوختگی) باند استریل را در محلول 5 تا 10 درصد شیلاجیت (با محلول سالین 90 تا 95 درصد) خیس کنید و آن را بر روی ناحیه بگذارید.
 
تداخلات دارویی: با مصرف همزمان با مکمل‌های آهن ممکن است باعث افزایش آهن خون شود. افراد تحت درمان داروهای کاهنده قند خون در زمان مصرف همزمان این دو احتیاط کنند.
در صورت مصرف با داروهای دیگر باید بین شیلاجیت و سایر داروها حداقل 2 ساعت فاصله باشد.
مصرف در حاملگی و شیردهی: در بارداری و شیردهی ممنوع است.
 
نکات قابل توصیه: افرادی که با خوردن دارو دچار سبکی سر می‌شوند بهتر است دارو را با غذا مصرف کنند. در غیر این صورت، مصرف شیلاجیت معمولا به صورت ناشتا توصیه شده است. می‌توان دارو را با آبمیوه، چایی، شیر، یا همراه با هر نوع ویتامینی مصرف کرد. 
از خوردن شیلاجیت به صورت مخلوط با الکل یا آب کلردار (لوله کشی) خودداری کنید. اگر آلرژی دارید توصیه می‌شود شیلاجیت با فاصله از غذاها خورده شود چون ممکن است باعث ایجاد واکنش آلرژیک شود. در صورت بروز هر نوع واکنش آلرژیک، دارو را قطع کنید.
دارو نباید در معرض حرارت مداوم بالای 165 درجه فارنهایت قرار بگیرد.
مطالعات نشان داده که مصرف شیلاجیت بدون خالص سازی اولیه ممکن است باعث مسمومیت ناشی از مایکوتوکسین، یون فلزات سنگین، کینون‌های پلیمری (عوامل اکسیدان)، و رادیکال‌های آزاد شود.

 

منابع:
1- عقیلی خراسانی، مخزن الادویه، تهران: انتشارات باورداران، 2001
2- ابن سینا، قانون فی الطب، بیروت: انتشارات العلامی، 2005
3- حکیم محمد اعظم، محیط اعظم، دانشگاه علوم پزشكى ايران-مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى، طب اسلامى و مكمل، 1383 ه.ش.
4- https://lostempireherbs.com/shilajit-benefits-side-effects/
5- https://www.theayurvedaexperience.com/blog/shilajit-safety/
  • نام:سلاجیت
  • خواص دارو: تریاق سموم؛ دافع فساد اخلاط به خصوص خون و بلغم؛ مقوی باه و جمیع اعضا و قوی و ارواح
  • اجزای دارو: سلاجیت
  • زمان مقدار و روش مصرف: صبح ناشتا یک عدد قرص 20 میلی گرمی همراه با آب جوش میل شود
برای دریافت فایل پیوست روی کادر کلیک کنید