جوارش خبث الحدید

تقویت کبد سرد، کمک کننده به هضم، مفید در کم خونی

جوارش خبث الحدید (حبّ الرّمان)/(jovāreš-e xabasolhadid (habborromman/ 

 

شکل دارویی: کپسول
 
موارد مصرف: مقوی معده و کبد؛ رافع یرقان، ضعف هضم، عفونات، سوءالقنیه، استسقاء لحمی، و انواع اسهال بواسیری
 
توضیحات: خبث‌الحديد که جزء اصلی اين داروی مرکب است مقوّی معده و قلب و مغز و مانع خونريزی طمث بوده و برای درمان بواسير همراه با اسهال و از بین بردن رطوبات معده و زخم امعا و مثانه مفيد است. 
زنجبیل، مقوى قوت حافظه، و هاضمه، و معده و كبد، مفتح سده جگر، مبهي، محلل رياح غليظه معده و امعا، و مقطع بلاغم و رطوبات غليظ چسبيده به سطح معده و امعا و مجفف آنهاست. 
اناردانه، مولد خلط صالح، جالي، مفتح و ملين بطن، و مدر بول است، و جهت تصفيه روح كبدى و تقويت كبد و استسقاى زقي و سوء القينه و فربه كردن بدن و نفوذ کردن غذا و نيكوئی رنگ رخسار نافع می‌باشد.
زنیان، مجفف، ملين، و محلل رياح و دارای قوه تریاقی است. جهت دفع رطوبات و تنقيه چرك و لزوجات سینه، صلابت كبد و طحال، فواق و قئ و غثيان، جشاء و آروغ بدبو، تخمه و رياح و قراقر و هضم طعام، دفع فساد اشتها و بلت و برودت معده و كبد و احشا، عسر البول و تفتیت سنگ کلیه مفید است و مبهى و مسخن احشا و كبد و گرده و مثانه و مسكن مغص و مقوى و مسخن معده و كبد بارد و مدر بول و حيض و شير و عرق می‌باشد.
فلفل، محلل، جذاب، جالي، مسخن، و منقی بلغم و دارای قوت ترياقيت است. مقوى حافظه و اعصاب و جهت علت‌هاى عصب بسيار مفيد، قاطع بلغم، مسخن و مقوى معده و جگر و هاضمه، مشهی، رافع آروغ ترش و ملطف اغذيه غليظ و خلط غليظ و مرقق خون غليظ مبرودين، و مدر بول و حيض می‌باشد.
تمام اجزای این دارو در جهت تقویت معده و کبد و تجفیف رطوبات زاید این دو کنار هم چیده شده‌اند و در مجموع حرارت مناسبی از این ترکیب حاصل می‌شود که برودت و بلت این دو عضو را به خوبی برطرف و هاضمه را بهبود می‌بخشد و بدرنگ شدن رخسار ناشی از کمبود آهن را برطرف می‌کند.
برای سهولت مصرف، معجون پس از گذشت زمان ادراک، مجددا خشک شده و به صورت کپسول 500 میلی ارائه می‌شود.
 
اجزاء فراورده: دانه انار، تخم نانخواه (زنیان)، زنجبیل، فلفل سیاه، خبث‌الحدید، روغن گاو، عسل
آثار دارو از دید طب سنتی: مقوی معده و کبد؛ مفتح سده کبد؛ محلل ریاح و مجفف رطوبات معده و امعا؛ قاطع بلغم؛ مسخن معده و احشا و کبد و گرده؛ مدر بول 
مزاج کلی دارو: گرم و خشک
 
منع مصرف: در مبتلایان به هموکروماتوز، هموسیدروز، و کم‌خونی‌هایی که از کمبود آهن نشأت نمی‌گیرد (مانند آنمی همولیتیک یا تالاسمی به دلیل خطر تجمع بیش از حد آهن) ممنوع است. افراد دارای سطوح بالای فریتین و بیماران مبتلا به عفونت فعال یا مشکوک باید از مصرف مکمل‌های آهن خودداری کنند. در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کبد، سیروز الکلی، الکلیسم مزمن، و بی‌کفایتی پانکراس مکمل‌های آهن باید با احتیاط فراوان تجویز شوند. در بیماران دارای شرح حالی از گاستریت، زخم معده، و خونریزی گوارشی، در تجویز آهن باید احتیاط شود. 
 
عوارض جانبی: شایع‌ترین عوارض مکمل‌های آهن عبارتند از مشکلات گوارشی شامل تهوع و استفراغ، نفخ، احساس ناراحتی در شکم، مدفوع سیاه‌رنگ، اسهال، یبوست، و بی‌اشتهایی.
در صورت ایجاد حساسیت پوستی به صورت سوزش و خارش دارو قطع شود. این عارضه پایدار نبوده و پس از قطع دارو از بین خواهد رفت.
 
دستور مصرف: بین ناهار و شام یک کپسول با آب میل شود.
 
تداخلات دارویی: مصرف همزمان آهن با کافئین، اگزالیک اسید (موجود در اسفناج و ریواس)، چایی و سایر گیاهان حاوی تانن ممکن است باعث کاهش جذب آهن شود. 
 
در صورت مصرف همزمان با کاپتوپریل، لوودوپا و متیل دوپا، لووتیروکسین، مایکوفنولات مفتیل، پنی سیلامین، کینولون‌ها، تتراسیکلین‌ها، کلرامفنیکل، کلستیرامین، gossypol و مهارکننده‌های پمپ پروتون به علت تداخل احتمالی با پزشک خود مشورت کنید. 
به علت وجود تداخل فراورده‌های مکمل آهن با سیلی روزیدهای موجود در عنصل، از مصرف همزمان این فراورده با داروهایی که دارای عنصل می‌باشند، خودداری شود.
مصرف در حاملگی و شیردهی: مصرف این دارو در این دو دوره زیر نظر طبیب معالج، مجاز است.
نکات قابل توصیه: به دلیل وجود عسل در ترکیب گیاه در افراد دیابتی با احتیاط تجویز شود. مصرف معجون در برخی افراد باعث ایجاد سوزش معده و عدم تحمل دارو می‌شود به همین دلیل در این افراد بهتر است از پوشش کپسولی استفاده شود و دارو در بین وعده غذایی مصرف شود.
 
 
منابع: 
1. صالح بن محمد صالح هروی؛ عمل صالح (قرابادین صالحی)، مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى، طب اسلامى و مكمل - تهران، چاپ: اول، 1383
2. عقیلی خراسانی، مخزن الادویه، تهران: انتشارات باورداران، 2001
 
3. PDR for Herbal Medicine, (The information standard for complementary medicine), Third edition, 2007.
 
 
 
 
  • نام:جوارش خبث الحدید
  • خواص دارو: تقویت کبد سرد، کمک کننده به هضم، مفید در کم خونی
  • اجزای دارو: حبّ الرمان ؛ تخم زنیان ، زنجبیل، فلفل سیاه ؛ خبث الحدید ؛ روغن گاو ؛ عسل کف‌گرفته.
  • زمان، مقدار، و روش مصرف: یک الی دو کپسول بین ناهار و شام ( طبق دستور پزشک)
  • ملاحظات مصرف: در افرادی که میزان فریتین یا هموگلوبین خونشان بالاست و همچنین افرادی که مبتلا به انباشت آهن در بدن هستند، مصرف این دارو تحت نظر طبیب صورت گیرد.
برای دریافت فایل پیوست روی کادر کلیک کنید