بلغم

دافع بلغم اعضا

معجون دوای بلغم/davā-ye balqam/ 


این دارو منسوب به امام جعفر صادق، علیه السلام، است.

شکل دارویی: معجون

موارد مصرف: دافع بلغم اعضا

توضیحات: رافع ترشي و نفخ معده، پوكي استخوان، سستي و ترهل بدن؛ دافع بلغم موجود در اعضا به ويژه معده و کبد.

آویشن: مفتح سدد و مقطع و مجفف و محلل رياح و بلاغم و ملطف اغذيه غليظ و مشهى غذا و منقي ریه و معده و جگر و امعا از رطوبات و بلاغم و مانع صعود ابخره به دماغ و دافع جشاى بلغمي و مسكن وجع ورك حادث از سردى و وجع مثانه و رحم و مدر بول و حيض و دارای قوت ترياقيت است‏.

سیاهدانه: مسخن و مجفف رطوبات و منضج و مقطع اخلاط و جالى و مدر شير و بول و حيض‏ است.

زنیان: دارای قوت مجففه و ترياقيه و ملينه و محلل رياح است‏. جهت درد سينه و دفع رطوبات و تنقيه چرك و لزوجات آن و تفتيح سدد و تليين بطن و تحليل رياح و صلابت كبد و طحال و رفع مغص ريحى مفید است. همچنین، جهت فواق (سکسکه) و قئ و غثيان و جشا و آروغ بدبو و تخمه و رياح و قراقر و هضم طعام و دفع فساد اشتها و بلت و برودت معده و كبد و احشا و عسر البول و حصات و استسقا مفید بوده و مبهى و مسخن احشا و كبد و كلیه و مثانه و مسكن مغص و مقوى و مسخن معده و كبد بارد و مدر بول و حيض و شير و عرق است.

مصطکی: ملطف و محلل و جالي و قابض و مقوى قُوى و اعضاى رئيسه و معده‏ است. همچنین آشاميدن آن جهت تقويت معده و امعا و كبد و كلیه و خوش‏بوئى معده و برانگيختن اشتهاى طعام و كسر رياح و رفع سوءهضم و قراقر و فواق ريحي و تحليل رياح و تحريك جشا و ورم احشا و مغص‏ مفید است.

در مجموع، ترکیبات این دارو با تحلیل، تجفیف، نضج، و تلطیف بلغم، در رفع بلغم موجود در اعضای مختلف بدن به‌ویژه امعا و احشا مؤثر هستند. و نظر به اینکه بلغم از نقصان در هضم دوم به وجود می‌آید با برطرف کردن بلغم در جهاز هاضمه می‌تواند بلغم موجود در اعضای مختلف بدن را به تحلیل ببرد. این ترکیب، هاضمه را بهبود بخشیده و از تشکیل بلغم بیشتر پیشگیری می‌کند، در نتیجه، ریاح مجاری گوارشی کمتر می‌شود و درد و قراقر ناشی از ریاح بهبود می‌یابد؛ سستی بدن ناشی از بلغم برطرف می‌شود؛ کبد تقویت شده و اخلاط سالم و مناسب تولید می‌کند؛ در نهایت، رفع بلغم باعث تفتیح سدد می‌شود. این فرایند می‌تواند در ریه هم رخ دهد و اخلاط بلغمی موجود در سینه و ریه هم پاکسازی شود.  

اجزاء فراورده: آویشن، زنیان، سیاه دانه، مصطکی، عسل

آثار دارو از دید طب سنتی: مفتح سدد، محلل ریاح و بلاغم، مجفف، مشهی، مسخن، جالی

مزاج کلی دارو: گرم و خشک

منع مصرف: در افراد مبتلا به خونریزی شدید از هریک از اعضای داخلی مانند معده و روده، ریه، رحم و مجاری ادراری با احتیاط و تحت نظر پزشک تجویز شود. 

در افرادی که به آویشن حساسیت نشان می‌دهند با احتیاط مصرف شود.

عوارض جانبی: به علت وجود زنیان، مداومت در مصرف این دارو می‌تواند باعث افزایش گرمی در افراد گرم مزاج شود.

تداخلات دارویی: جذب دارو در حالت ناشتا بیشتر است. مصرف ترشی‌ها، ماست و دوغ می‌تواند اثر دارو را کاهش دهد.

دستور مصرف: نيم‌ساعت پيش از صبحانه و شب هنگام خواب، يك قاشق چايخوري از دارو با آب ميل شود. در صورت نياز، مي‌توان بعد از هر وعده غذا از آن استفاده كرد.

بارداری و شیردهی: در بارداری مصرف نشود.

نکات قابل توصیه: خوردن دارو پيش از غذا موجب کم‌اشتهايی شده و پس از غذا به فرايند هضم کمک می‌رساند. این دارو در افراد لاغر اندام ممكن است يبوست ايجاد كند كه در اين صورت بهتر است از گلقند استفاده کنند.

 

منابع:

  1. عقیلی خراسانی، مخزن الادویه، تهران: انتشارات باورداران، 2001
  2. عقیلی خراسانی، قرابادین کبیر، موسسه تحقیقات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی ایران، 2007
  3. ابن سینا، قانون فی الطب، بیروت: انتشارات العلامی، 2005

 

  • نام:بلغم
  • خواص دارو: ردافع بلغم اعضا
  • اجزای دارو: آویشن، سیاه‌دانه، مصطکی (یا سقز)، تخم زنیان (نانخواه)؛ عسل کف‌گرفته.
  • زمان، مقدار، و روش مصرف: نیم‌ساعت پیش از صبحانه و شب هنگام خواب، یک قاشق چایخوری از دارو با آب. در صورت نیاز، می‌توان بعد از هر وعده غذا نیز از آن استفاده کرد.
  • ملاحظات مصرف: خوردن دارو پیش از غذا موجب کم‌اشتهایی می‌شود و پس از غذا به فرایند هضم کمک می‌رساند. این دارو در افراد لاغراندام ممکن است ایجاد یبوست کند که در این صورت بهتر است همراه دارو از گلقند نیز استفاده شود.
برای دریافت فایل پیوست روی کادر کلیک کنید